Pratik Aklın Eleştirisi

İnsan özgür müdür, yoksa yalnızca neden–sonuç zincirinin bir halkası mı? Ahlâk, duygulara mı dayanır yoksa aklın zorunlu buyruğuna mı? Pratik Aklın Eleştirisi, Immanuel Kant'ın insan ahlâkını metafizik temelleriyle ele aldığı, modern felsefenin en etkili ve en sarsıcı eserlerinden biridir. Kant bu çalışmasında, ahlâkı gelenek, alışkanlık ya da fayda hesabından kurtararak aklın evrensel yasasına bağlar. Bu kitapta Kant, teorik aklın sınırlarını çizdiği Saf Aklın Eleştirisinin ardından, insanın nasıl davranması gerektiği sorusuna yönelir. Ahlâkın kaynağını Tanrı korkusunda, toplumsal beklentilerde ya da haz arayışında değil; özgür iradeyle işleyen pratik akılda temellendirir. Eserde; • Özgürlük, ödev ve sorumluluk kavramları, • İyi niyetin ahlâktaki merkezi rolü, • Koşulsuz buyruk (kategorik imperatif) anlayışı, • Ahlâk yasası ile insan onuru arasındaki kopmaz bağ, titiz bir felsefi disiplinle ele alınır. Kant'a göre ahlâklı eylem; sonuçlarıyla değil, niyetiyle değerlidir. İnsan, ancak kendi koyduğu evrensel yasaya itaat ettiğinde gerçekten özgürdür. Pratik Aklın Eleştirisi, bu radikal düşünceyle ahlâk felsefesinin yönünü kökten değiştirir. Bu eser; • Ahlâk felsefesinin temel metinlerini anlamak isteyenlere, • Özgürlük ve sorumluluk ilişkisini derinlemesine sorgulayanlara, • Modern düşüncenin etik temellerini kavramayı amaçlayan okurlara hitap eder. Pratik Aklın Eleştirisi, ahlâkı öğreten bir kitap değil, ahlâkın neden mümkün olduğunu gösteren bir yapıttır. Yasa dıştan gelmez. Buyruk başkasından değil, aklın kendisinden yükselir.