Tulûat Tarihimizden;Pişekâr Küçük İsmail Efendi’nin Hatıratı

“Küçük İsmail Efendi, tekrar görüşmek arzusu ile benden ayrıldı. Eczaneden çıkarken arkasından baktım... Beli nükte ve neşe meydanında bükülmüş, ömrünün en mühim kısmını insanların neşeye en çok muhtaç olduğu bir devirde, istibdat devrinde güldürmekle geçirmiş, bu yolda sayısız sanatkârlar yetiştirmiş, büyük sanat istidatlarını ortaya atmış olan bu değerli insan da artık göçmek üzere... Nitekim birkaç sene sonra toprak Hamdi gibi, Abdi gibi, Hasan gibi, ötekiler gibi onu da doymak bilmez sinesine çekti. Esasen hep oranın yolcusu değil miyiz ki... Fakat ne mutlu Küçük İsmail'e ki arkasında bıraktığı hoş sada bugünkü ve gelecek nesillerin kulaklarında daima aynı hoşluk ve neşe ile çınlayacaktır. Çünkü bugün oynanan orta oyunlar hep onun ve onların yadigârlarıdırlar.” Kemal Kâmil Aktaş “Bugün orta oyununun bihakkın ihyası üç nal ile bir ata vabestedir. Mevcut nal da Küçük İsmail Efendi'dir.” Sermet Muhtar Alus. “Küçük İsmail'in tiyatromuza çok mühim hizmetleri dokunmuştur. Operetin bânîsi gibidir. Maskot'u filan oynamıştır, eserleri vardır.” Komik-i Şehir Naşit “Küçük İsmail Efendi ile orta oyununa çıkmak her yiğidin kârı değildi. Hamdi Efendi'den başkası onunla oyuna çıkmaktan çekinirdi. O öyle bir pişekârdı.” Dümbüllü İsmail Küçük İsmail Türk tiyatro tarihinin en parlak sayfalarından birinde yer tutmuştu. Namı daima minnetle ve hürmetle anılacaktır. Refii Cevad Ulunay