Nemide

Bazı acılar yüksek sesle yaşanmaz. Bazıları içe çöker, sessizce büyür ve insanı yavaş yavaş tüketir. Nemide, Halid Ziya Uşaklıgil'in psikolojik derinliği Türk romanına ilk kez taşıdığı, duyguların fısıltıyla anlatıldığı öncü eserlerinden biridir. Roman, hassas mizacı, kırılgan bedeni ve iç dünyasıyla yaşayan genç bir kadının; sevgi, kıskançlık ve kader arasında sıkışıp kalan ruh hâlini merkeze alır. Nemide, çocukluğundan itibaren hastalık ve yalnızlıkla çevrili bir dünyada büyür. Hayata tutunma arzusu ile kırılganlığı arasındaki gerilim, onu kaçınılmaz bir içe kapanışa sürükler. Sevgiye duyduğu ihtiyaç, çoğu zaman korkuyla; umut, yerini sessiz bir kabullenişe bırakır. Halid Ziya, bu süreci dış olaylardan çok ruhun dalgalanmaları üzerinden anlatır. Bu romanda asıl çatışma, kişiler arasında değil; kalbin içinde yaşanır. Eserde; • Aşkın masumiyetten hayal kırıklığına evrilen yüzü, • Kıskançlığın sessiz ama yıkıcı etkisi, • Kadın ruhunun toplum ve kader karşısındaki yalnızlığı, • Bireyin iç dünyası ile dış gerçeklik arasındaki çatlak, ustalıklı bir gözlem ve sade ama etkili bir dille işlenir. Nemide, Servet-i Fünûn edebiyatının duygusal atmosferini taşırken; Halid Ziya'nın daha sonra yazacağı büyük romanların (Aşk-ı Memnu, Mai ve Siyah) habercisi niteliğindedir. Türk romanında psikolojik çözümlemenin ilk ciddi örneklerinden biri olarak ayrıcalıklı bir yere sahiptir. Bu eser; • Türk edebiyatı klasiklerini keşfetmek isteyenlere, • Psikolojik çözümlemeye dayalı romanlardan hoşlananlara, • Sessiz acıların ve iç çatışmaların izini süren okurlara hitap eder. Nemide, yüksek sesli bir dram değil, içten içe çöken bir kalbin hikâyesidir.